Khi tổng hợp, vài lỗi dễ làm sai kết quả là cộng sổ tiết kiệm hai lần, dùng giá mua thay cho giá hiện tại hoặc xem tiền lương vừa nhận là lãi đầu tư. Dưới đây là cách ghi và kiểm tra để tránh những nhầm lẫn đó.
Ghi những gì cho từng khoản tài sản?
Mỗi khoản nên có một dòng riêng với các thông tin sau:
- Tên khoản: tài khoản thanh toán, sổ tiết kiệm, vàng hoặc mã chứng khoán.
- Nơi giữ: ngân hàng, công ty chứng khoán, sàn hoặc nơi bạn cất giữ.
- Số dư hoặc số lượng đang có.
- Giá dùng để tính giá trị hiện tại, nếu khoản đó cần định giá.
- Ngày kiểm tra và thông tin còn thiếu.
Với tài khoản ngân hàng, ghi số dư vừa kiểm tra. Với vàng hoặc chứng khoán, cần ghi cả số lượng và giá dùng để tính giá trị.
Nếu chưa có giá, hãy đánh dấu “chưa cập nhật”, đừng điền 0 vì dễ khiến người xem hiểu rằng khoản đó không còn giá trị.
Nên đối chiếu các khoản trong cùng một lần tổng hợp. Nếu số dư ngân hàng là của hôm nay nhưng số lượng vàng đã lâu chưa kiểm tra, hãy ghi ngày bên cạnh từng khoản để biết phần nào cần xem lại.
Tránh cộng trùng khi tính tổng tài sản
Ứng dụng ngân hàng có thể hiển thị số tổng đã bao gồm cả tài khoản thanh toán và tiết kiệm. Nếu đã ghi riêng từng sổ tiết kiệm, hãy kiểm tra xem dòng số dư ngân hàng có bao gồm những sổ đó nữa không.
Ví dụ: khoản nào đã tính, khoản nào còn thiếu?
Số liệu dưới đây chỉ để minh họa.
- Tài khoản thanh toán A có 20 triệu đồng.
- Sổ tiết kiệm B có 50 triệu đồng tiền gốc, chưa tính lãi.
- Vàng đã ghi số lượng nhưng chưa kiểm tra giá.
20 triệu + 50 triệu = 70 triệu đồng.
Con số này chưa gồm lãi tiết kiệm và giá trị vàng, nên chưa phải tổng giá trị của toàn bộ danh mục.
Giữ khoản vàng trong danh sách và đánh dấu cần cập nhật giá. Khi xem lại con số 70 triệu đồng, bạn sẽ biết còn khoản chưa được cộng vào.
Phân biệt giá mua với giá trị hiện tại
Một khoản đầu tư mua với giá 10 triệu đồng có thể hiện có giá trị cao hơn hoặc thấp hơn.
- Giá mua giúp theo dõi chi phí.
- Giá hiện tại giúp tính danh mục đang có giá trị bao nhiêu.
Nếu không nhớ giá mua, bạn vẫn có thể ghi số lượng đang giữ và đánh dấu còn thiếu chi phí mua. Đừng điền chi phí bằng 0 rồi dùng con số đó để kết luận mình đang lãi bao nhiêu.
Nhập tài sản đang có vào Cặm Cụi
Với khoản tiền đã có trong ngân hàng, bạn thực hiện như sau:
- Vào Tài sản → Khai báo tài sản.
- Chọn nhóm tài sản phù hợp.
- Điền số dư hiện tại và chọn nơi giữ tiền.
- Kiểm tra thông tin rồi bấm Lưu tài sản.
- Trở lại danh sách tài sản để đối chiếu số dư vừa nhập.
Khai báo số dư ban đầu một lần
Ví dụ, tài khoản ngân hàng đã có 20 triệu đồng trước khi bạn dùng ứng dụng. Hãy khai báo khoản đó một lần.
Khi nhận thêm lương hoặc chi tiền về sau, dùng Ghi giao dịch để ghi thay đổi; không nhập lại 20 triệu đồng ban đầu thành một lần nhận tiền mới.
Hai ảnh dưới đây minh họa việc khai báo và kiểm tra số dư ban đầu trong Cặm Cụi. Ảnh chụp từ tài khoản thử, không dùng dữ liệu khách hàng.
Việc chọn ngân hàng chỉ để ghi nơi giữ tiền, không kết nối tài khoản ngân hàng. Bạn có thể dùng Cặm Cụi trên máy tính hoặc điện thoại; xem Hướng dẫn sử dụng để biết thao tác cho từng loại tài sản.
Tổng tài sản tăng chưa chắc là lãi đầu tư
Ví dụ, danh mục đang có 100 triệu đồng, sau đó bạn nhận thêm 10 triệu đồng tiền lương. Tổng có thể tăng lên 110 triệu đồng dù các khoản đầu tư chưa sinh lời.
Khi xem hiệu suất, cần phân biệt tiền mới bổ sung với thay đổi do giá thị trường và thu nhập từ đầu tư.
Tổng tài sản và tài sản ròng
Tài sản ròng = giá trị tài sản − các khoản nợ.
Cặm Cụi hiện chưa có mục riêng để khai báo nợ, nên bạn cần theo dõi phần này riêng nếu muốn tính tài sản ròng.
Kiểm tra lại vào cuối tháng hoặc khi có thay đổi đáng kể
Mỗi lần đối chiếu, hãy kiểm số dư và số lượng trước, rồi xem giá đang dùng và những khoản còn thiếu thông tin.
Nếu số ghi chép lệch với thực tế, hãy kiểm tra:
- Có giao dịch nào chưa nhập không?
- Có khoản nào bị cộng trùng không?
- Giá đã được cập nhật chưa?
Sửa đúng chỗ lệch thay vì chỉ thay con số tổng cho khớp sẽ giúp bạn dễ đối chiếu ở lần sau.